B2BComplianceRegulacjeLentinanPSKPSPOnkologia

Lentinan, PSK i PSP: dlaczego frakcje grzybowe są lekami w Japonii i Chinach, a nie w UE

Mateusz · · 15 min czytania

Lentinan z Shiitake i PSK z Coriolusa są w Japonii od 1977 i 1985 r. zarejestrowanymi lekami onkologicznymi. PSP z Coriolusa i PPS z Polyporusa są w Chinach lekami wspomagającymi. Te same gatunki w UE są wyłącznie składnikami suplementów diety. Dla marek B2B to jedna z najtrudniejszych granic komunikacyjnych w branży grzybów funkcjonalnych: związek farmakologicznie udowodniony w jednej jurysdykcji, a w drugiej nieautoryzowany do żadnych claimów medycznych.

Lentinan, PSK i PSP: dlaczego frakcje grzybowe są lekami w Japonii i Chinach, a nie w UE

Wersja 1.0 · Opublikowano: 26.05.2026

Recenzent merytoryczny: Mateusz Rosa, założyciel Aloha Fungi, międzynarodowy terapeuta TCM (certyfikat Doctor of Acupuncture Level A wydany przez WFAS, NGO w oficjalnych relacjach z WHO, 2018)

⚠️ Artykuł techniczny dla branży B2B (R&D, compliance, marketing). Treść NIE jest poradą medyczną ani prawną. Komunikacja konsumencka produktów wymaga walidacji prawnika żywnościowego.

Lentinan z Shiitake i PSK z Coriolusa są w Japonii od 1977 i 1985 r. zarejestrowanymi lekami onkologicznymi podawanymi w iniekcji. PSP z Coriolusa i PPS z Polyporusa są w Chinach lekami wspomagającymi w wybranych wskazaniach. Te same gatunki - Lentinula edodes, Trametes versicolor, Polyporus umbellatus - w Unii Europejskiej są wyłącznie składnikami suplementów diety, bez autoryzowanego oświadczenia EFSA.

Dla marek B2B to jedna z najtrudniejszych granic komunikacyjnych w branży grzybów funkcjonalnych: związek farmakologicznie udowodniony w jednej jurysdykcji, a w drugiej nieautoryzowany do żadnych claimów medycznych.

W skrócie (60 sekund)

Definicje: co to są lentinan, PSK, PSP i PPS

To cztery wyizolowane frakcje polisacharydowe lub polisacharydopeptydowe ze ścian komórkowych grzybów funkcjonalnych. Każda ma odrębną historię izolacji, odrębną strukturę i odrębny status regulacyjny.

FrakcjaGatunek źródłowyRok izolacjiStrukturaMasa cząsteczkowa
LentinanLentinula edodes (Shiitake)1969 (Goro Chihara, JP)β-1,3 glukan z β-1,6 rozgałęzieniami, struktura potrójnej helisy500-1000 kDa
PSK / KrestynaTrametes versicolor (Coriolus, szczep CM-101)1971 (Kureha Chemical, JP)Polisacharyd-białko, β-glukan z 25-38% peptydu~94 kDa
PSPTrametes versicolor (szczep COV-1)1983 (Yang Qing-yao, Shanghai Normal University, CN)Polisacharydopeptyd, β-glukan z 10-30% peptydu~100 kDa
PPSPolyporus umbellatus1980s (Chiny)β-1,3/1,6 glukan-peptyd30-100 kDa

Wszystkie cztery są strukturalnie spokrewnione (β-glukany z modyfikacjami peptydowymi) i wszystkie cztery wiążą się z receptorami immunologicznymi: Dectin-1, TLR2, TLR4, CR3 - aktywując odporność wrodzoną. Mimo podobnego mechanizmu na poziomie molekularnym, każda ma odrębny status prawny w zależności od jurysdykcji.

💡 Frakcja vs ekstrakt: to nie to samo. Lentinan i PSK w Japonii to oczyszczone frakcje farmaceutyczne standardyzowane do dokładnej masy cząsteczkowej i czystości. Nasz ekstrakt z owocnika Shiitake czy Coriolusa zawiera te frakcje w mieszaninie z innymi związkami - to suplement, nie standard farmaceutyczny.

Lentinan: pierwsza historia sukcesu

Goro Chihara z National Cancer Center Research Institute w Tokyo opublikował w 1969 r. w Nature (vol. 222, str. 687-688) izolację frakcji β-glukanowej z owocnika Shiitake o silnej aktywności przeciwnowotworowej w modelu zwierzęcym Sarcoma 180. Frakcja została nazwana lentinan (od Lentinus, ówczesnej nazwy rodzaju).

Mechanizm: lentinan jako β-1,3 glukan z bocznymi rozgałęzieniami β-1,6 i strukturą potrójnej helisy wiąże się z receptorem Dectin-1 na komórkach dendrytycznych, makrofagach i monocytach. Aktywuje kaskadę sygnałową przez Syk i NF-κB, prowadząc do dojrzewania komórek dendrytycznych, aktywacji T-helper 1, wzrostu produkcji IL-12, IFN-γ i TNF-α, oraz stymulacji aktywności komórek NK [Brown & Gordon 2003; Xu i wsp. 2016, Sci Rep].

Rejestracja jako lek w Japonii (1985)

W 1985 r. lentinan został w Japonii zarejestrowany przez Ajinomoto Co. jako lek wspomagający w chemioterapii raka żołądka. Później rozszerzono wskazania o niedrobnokomórkowego raka płuc. Postać: wyłącznie iniekcja dożylna. Doustna postać ma znacząco niższą biodostępność i nie została rejestrowana jako lek.

Dowody kliniczne:

→ Więcej: karta produktu Shiitake.

PSK / Krestyna: ścieżka chemioterapeutyczna

Kureha Chemical w Japonii wyizolował w 1971 r. polisacharyd-K (Polysaccharide-K, PSK) ze szczepu CM-101 Trametes versicolor. W 1977 r. PSK został zarejestrowany w Japonii jako lek pod nazwą handlową Krestin dla raka żołądka, jelita grubego, piersi, nosogardzieli, niedrobnokomórkowego raka płuc i nowotworów limfatycznych.

Postać: doustna (sproszkowany koncentrat) - to jeden z NIELICZNYCH grzybowych leków onkologicznych podawanych doustnie zarejestrowanych w jakimkolwiek państwie. PSK przez dziesięciolecia był jednym z najczęściej przepisywanych leków onkologicznych w Japonii - w szczycie popularności (lata 80.-90.) Krestin generował obroty rzędu 300 mln USD rocznie dla Kureha.

Dowody kliniczne i meta-analizy

Status PSK w UE

W UE PSK NIE jest zarejestrowany jako lek. Nie ma autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego EFSA. Ekstrakty z owocnika Coriolusa są dostępne jako składniki suplementów diety, ale nie zawierają wyizolowanej, oczyszczonej frakcji PSK w standardzie farmaceutycznym - to ważne odróżnienie.

→ Więcej: karta produktu Coriolus.

PSP: chińska odpowiedź na PSK

Yang Qing-yao z Shanghai Normal University wyizolował w 1983 r. polisacharydopeptyd (Polysaccharide-Peptide, PSP) ze szczepu COV-1 Trametes versicolor (chińska selekcja, inna niż japoński CM-101). PSP jest blisko strukturalnie spokrewniony z PSK, ale ma odmienny profil monosacharydowy i mniejszy udział peptydu (10-30% vs 25-38%).

PSP jest w Chinach zarejestrowany jako lek wspomagający w:

Unikalna pozycja PSP: RCT prebiotyczne u zdrowych ludzi

Pallav i wsp. [2014, Gut Microbes, Beth Israel Deaconess Medical Center, Boston] przeprowadzili 8-tygodniowe RCT z n=24 zdrowymi ochotnikami, porównujące PSP 3600 mg/dzień vs amoxicillina 250 mg/dzień. PSP zwiększał liczebność Bifidobacterium i Lactobacillus (działanie prebiotyczne), a w grupie z amoxicilliną PSP pomagał w rekonstytucji flory po antybiotykoterapii.

To jedyny w literaturze grzybów funkcjonalnych bezpośredni RCT prebiotyk vs antybiotyk u ludzi. Co istotne: badanie zostało przeprowadzone w USA, nie w Chinach - daje dodatkowe wiarygodność danych klinicznych dla rynku zachodniego.

PPS: lek chiński z Polyporusa

PPS (Polyporus Polysaccharide) z Polyporus umbellatus (Zhu Ling w TCM, żagiew wielogłowa w Polsce) jest w Chinach zarejestrowany jako lek wspomagający w iniekcji w dwóch głównych wskazaniach:

  1. Przewlekły wirusowy zapalenie wątroby typu B (WZW B) - hepatoprotekcja, modulacja immunologiczna.
  2. Rak pęcherza moczowego po terapii BCG (Bacillus Calmette-Guérin) - adiuwant immunoterapii.

Zhang i wsp. [2015, Carbohydr Polym] dokumentują skuteczność PPS z BCG w inhibicji karcynogenezy pęcherza w modelu zwierzęcym.

Mechanizm: PPS wiąże się z receptorem TLR4 na komórkach dendrytycznych i makrofagach. To istotnie różny mechanizm od PSK/PSP (TLR2) i lentinanu (Dectin-1) - co stanowi argument za komplementarnym łączeniem frakcji z różnych gatunków.

W UE Polyporus umbellatus jest składnikiem suplementów diety. PPS w iniekcji nie jest zarejestrowany jako lek. Doustny ekstrakt z naszego sklerocjum nie zawiera oczyszczonej frakcji PPS w standardzie farmaceutycznym.

Dodatkowo: w Polsce P. umbellatus jest pod ścisłą ochroną gatunkową od 2014 r. - dziki zbiór jest bezwzględnie niedozwolony, wszystkie ekstrakty pochodzą z legalnej hodowli kontrolowanej.

→ Więcej: karta produktu Polyporus.

Tabela podsumowująca: jurysdykcje i statusy

FrakcjaGatunekJaponiaChinyUnia EuropejskaUSA
LentinanShiitake💊 LEK (1985, iniekcja, Ajinomoto, rak żołądka/NSCLC)Składnik suplementuSkładnik suplementuSkładnik suplementu (dietary supplement)
PSK / KrestynaCoriolus CM-101💊 LEK (1977, doustnie, Kureha, onkologia adiuwantowa)Składnik suplementuSkładnik suplementuSkładnik suplementu
PSPCoriolus COV-1Składnik suplementu💊 LEK (WZW B, onkologia adiuwantowa)Składnik suplementuSkładnik suplementu
PPSPolyporusSkładnik suplementu💊 LEK (iniekcja, WZW B, rak pęcherza + BCG)Składnik suplementuSkładnik suplementu

💡 Trzy z czterech najlepiej udokumentowanych frakcji grzybowych mają status leku w Azji Wschodniej. W UE i USA wszystkie są wyłącznie suplementami diety. To NIE jest kwestia jakości czy bezpieczeństwa - to różnica systemów regulacyjnych i historii klinicznej.

Dlaczego te różnice istnieją

Japonia: Kampo i państwowa farmakopea

Japonia jest jedynym wysokorozwiniętym krajem, w którym medycyna tradycyjna (Kampo, japoński odpowiednik TCM) jest oficjalnie zintegrowana z systemem zdrowotnym. Ministerstwo Zdrowia (MHLW) wpisuje preparaty Kampo do Japońskiej Farmakopei (Japanese Pharmacopoeia, JP) i refunduje je z ubezpieczenia społecznego.

Lentinan i PSK weszły na rynek w okresie (lata 70.-80.), gdy japońskie firmy farmaceutyczne (Kureha, Ajinomoto) prowadziły zintegrowane programy R&D łączące tradycyjną mykologię z nowoczesną biochemią. Standard rejestracji wymagał:

Chiny: TCM i Chinese Pharmacopoeia

W Chinach Tradycyjna Medycyna Chińska (TCM) jest konstytucyjnie zintegrowana z medycyną zachodnią. Chinese Pharmacopoeia (中华人民共和国药典) zawiera oba systemy. Krajowe NMPA (National Medical Products Administration) rejestruje preparaty TCM jako pełnoprawne leki, jeśli przejdą wymagane testy.

PSP i PPS weszły na rynek chiński w latach 90. jako leki wspomagające w schematach przewlekłej hepatologii (WZW B - duża populacja chińska) i onkologii adiuwantowej. Standard rejestracji w NMPA jest znacząco łagodniejszy niż w EMA (European Medicines Agency), ale wymaga kontrolowanych badań klinicznych.

Unia Europejska: ścieżka EMA i Novel Food

W UE rejestracja jako lek wymaga ścieżki przez European Medicines Agency (EMA) lub krajowe agencje (w Polsce: URPL). Ścieżka wymaga:

Żadna z czterech frakcji grzybowych nie przeszła tej ścieżki w UE. Nie dlatego że są nieskuteczne - dlatego że koszt rejestracji (rząd dziesiątek do setek milionów EUR) jest dla producentów grzybów funkcjonalnych ekonomicznie nieuzasadniony przy braku patentu (lentinan i PSK są w domenie publicznej od dekad).

Równolegle, na poziomie składnika żywności, UE stosuje Rozporządzenie 2015/2283 o Novel Food. Gatunki L. edodes, T. versicolor i P. umbellatus są dopuszczone na podstawie historycznego stosowania pre-1997 (status grandfather clause), ale bez prawa do oświadczeń zdrowotnych wymagających rejestracji EFSA.

EFSA i Rozporządzenie 1924/2006

W UE oświadczenia zdrowotne (health claims) na żywności podlegają Rozporządzeniu (EC) 1924/2006. Stan na 2026 r.: żaden ze związków typowych dla grzybów funkcjonalnych (β-glukany grzybowe, hericenony, kwas ganoderowy, cordycepin, lentinan, PSK, PSP) nie ma autoryzowanego claima EFSA.

Approved claim dla β-glukanów dotyczy wyłącznie β-glukanów z owsa i jęczmienia w kontekście utrzymania normalnego poziomu cholesterolu LDL (Rozp. 432/2012). Nie ma on automatycznego rozszerzenia na β-glukany z grzybów, mimo że strukturalnie należą do tej samej klasy.

Co to oznacza dla marek B2B

Sytuacja paradoksalna: te same związki, które w Japonii i Chinach przepisuje onkolog z systemowego ubezpieczenia, w UE marka suplementowa NIE może nawet wspomnieć w kontekście onkologii.

Co WOLNO w komunikacji UE

Bezpieczne sformułowanieDlaczego
„Shiitake - tradycyjny grzyb używany w kuchni Azji Wschodniej od stuleci”tradycja kulinarna
„Ekstrakt z owocnika Shiitake o standaryzowanej zawartości β-glukanów”opis składu
„Coriolus jest tradycyjnie używany w TCM jako Yun Zhi, klasyczny składnik formuł Materia Medica”tradycja TCM
„Lentinan - frakcja β-glukanowa wyizolowana z Shiitake po raz pierwszy przez Goro Chiharę w 1969 r.”fakt historyczno-naukowy
„Polyporus klasycznie używany w TCM w formułach Zhu Ling Tang (Shang Han Lun, ok. 220 r. n.e.)”tradycja TCM
„Mechanizm aktywacji Dectin-1 / TLR2 jest opisany w literaturze peer-reviewed”opis mechanizmu

Czego ZAKAZUJE Rozp. 1924/2006

❌ Zakazane sformułowanieDlaczego
„Lentinan supplement na raka żołądka”sugestia leku, claim onkologiczny
„PSK / Krestyna w suplemencie”sugestia że produkt = lek zarejestrowany w JP
„Coriolus - terapia uzupełniająca w chemio”claim medyczny ICD-10
„Polyporus na nawroty raka pęcherza”claim medyczny ICD-10
„Hepatoprotektor PPS w WZW B”claim medyczny ICD-10
„Naturalna alternatywa dla chemioterapii”claim leku + komunikacja medyczna
„Skuteczność kliniczna potwierdzona w japońskich/chińskich rejestracjach”sugestia transfer statusu leku do suplementu

Praktyczna konsekwencja dla brand managera

Marka B2B sprzedająca ekstrakty z Shiitake, Coriolusa lub Polyporusa musi w komunikacji konsumenckiej rozdzielić DWA światy:

  1. Świat naukowy i historyczny (lentinan jako frakcja, PSK jako odkrycie 1977, tradycja TCM) - WOLNO opisywać i cytować.
  2. Świat regulacyjny statusu leku (Lentinan Ajinomoto, Krestin Kureha, chińskie schematy onkologiczne) - można WSPOMNIEĆ jako informację branżową/historyczną, ale NIE w kontekście własnego produktu suplementowego.

Granica: między “Goro Chihara w 1969 r. wyizolował z Shiitake frakcję nazwaną lentinan” (OK) a “nasz produkt zawiera lentinan, który w Japonii jest lekiem” (NIE OK - sugestia że suplement = lek).

Jak my w Aloha Fungi pracujemy z tą granicą

Trzy z naszych jedenastu produktów portfela mają bezpośrednio związek z tym tematem:

W każdej karcie produktowej mamy dedykowaną sekcję komunikacji konsumenckiej (sekcja H) z trzema krytycznymi ryzykami regulacyjnymi, bursztynowy box w statusie regulacyjnym (sekcja L) opisujący różnicę JP/CN vs UE, i komentarz JSX {/* DECYZJA: walidacja prawnika żywnościowego */} dla zespołu.

Dla partnerów oferujemy:

Nie zastępujemy prawnika żywnościowego - rekomendujemy każdej marce niezależną walidację treści marketingowych przed publikacją.

🇵🇱 Polski trop badawczy

Polskie badania nad polisacharydami grzybowymi w kontekście PSK/PSP prowadzi zespół prof. Bożeny Muszyńskiej z Katedry Biotechnologii Roślin Leczniczych i Grzybów Collegium Medicum UJ w Krakowie. Publikacja Sułkowska-Ziaja, Muszyńska, Sałaciak, Gawalska (2016) w Postępach Fitoterapii 17(4):274-281 - „Trametes versicolor (L.) Lloyd jako źródło związków biologicznie aktywnych o szerokim spektrum działania i zastosowania” - opisuje PSK i PSP, frakcje terpenoidowe i mechanizm aktywności immunologicznej. To polskojęzyczny przegląd publikowany w recenzowanym czasopiśmie fitoterapeutycznym, dobre źródło naukowe do cytowania w polskiej komunikacji B2B.

Co to oznacza dla branży

Lentinan, PSK, PSP i PPS są przykładem najgłębszej luki regulacyjnej w branży grzybów funkcjonalnych: związek farmakologicznie dobrze opisany, klinicznie udowodniony i zarejestrowany jako lek w Japonii lub Chinach, w UE ma status zwykłego składnika suplementu bez prawa do claimu.

Dla marki to oznacza:

  1. Wybierając gatunek z Shiitake/Coriolus/Polyporus, kupujesz mocną historię naukową - możesz ją opisywać jako fakt historyczno-naukowy, BEZ przenoszenia statusu leku na własny produkt.
  2. Materiały marketingowe MUSZĄ przejść walidację prawnika żywnościowego - granica jest cienka i ścigana przez UOKiK i GIS.
  3. Dokumentacja techniczna ma znaczenie - im więcej masz danych o standaryzacji frakcji w swoim produkcie (lentinan/PSP/PPS w deklarowanym procencie), tym łatwiej komunikować skład bez sugestii leku.
  4. Polski trop badawczy (Muszyńska 2016) jest mocnym argumentem wiarygodności dla polskiej komunikacji - daje dystans od japońskich/chińskich rejestracji.

Sukces produktu zależy od jakości ekstraktu, dokumentacji, zgodnej komunikacji i dobrego dopasowania do funkcji. Sam fakt, że substancja jest lekiem w innej jurysdykcji, nie jest argumentem marketingowym w UE - to jest argument naukowy i historyczny, ale prawnie pusty.

🗣️ Według Mateusza Rosy, założyciela Aloha Fungi:

„Najgorsze co marka może zrobić, to zacytować rejestrację PSK w Japonii albo PPS w Chinach jako argument sprzedażowy w UE. To jest jednoczesna sugestia leku i przyznanie, że nasz suplement działa jak chemio - dwa najgorsze kierunki dla compliance i dla reputacji marki. Lepszy jest opis tradycji, historii odkrycia, mechanizmu i polski trop badawczy.”

Dwie ścieżki współpracy

🤝 B2B
Marki suplementowe, copywriterzy, R&D, compliance		🍵 B2C
Klient końcowy
Planujesz produkt z Shiitake, Coriolusem albo Polyporusem?Nie wiesz, jak czytać etykietę suplementu z lentinanem czy PSP?
Dobierzemy ekstrakt z deklaracją frakcji + przygotujemy dokumentację techniczną + skonsultujemy materiały marketingowe z perspektywy compliance.Wypełnij ankietę i dostań rekomendację.
W DM napisz: B2BW DM napisz: DOBÓR
→ Compliance hub lub Aloha Fungi Approved→ Quiz doboru

Nie sprzedajemy grzybów. Dobieramy je. Regulacja, nie magia.

O autorze

Mateusz Rosa to założyciel Aloha Fungi, międzynarodowy terapeuta TCM z 8-letnim doświadczeniem praktyki terapeutycznej. Posiada certyfikat Doctor of Acupuncture (Level A) wydany przez World Federation of Acupuncture-Moxibustion Societies (WFAS, NGO w oficjalnych relacjach z WHO, 2018). Autor książek „Przebudzenie Zdrowia” i „Suplementacja grzybów Funkcjonalnych”. W Aloha Fungi odpowiada za dobór ekstraktów, standard surowca, edukację klientów i współprace produktowe.

Zastrzeżenie regulacyjne

Treści w tym artykule mają charakter edukacyjny i techniczny dla branży B2B. Nie zastępują konsultacji medycznej, prawnej ani zawodowej oceny compliance produktu kosmetycznego/spożywczego. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia oraz nie może być reklamowany jako lek lub środek o właściwościach leczniczych.

Opisane statusy regulacyjne (rejestracje lentinanu, PSK, PSP, PPS jako leków w Japonii i Chinach) dotyczą wyłącznie tych jurysdykcji. W Unii Europejskiej żadna z tych frakcji nie ma statusu leku ani autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego EFSA. Komunikacja konsumencka produktów zawierających te składniki musi być zgodna z Rozporządzeniem (EC) nr 1924/2006 o oświadczeniach żywieniowych i zdrowotnych. Cytowanie statusu medycznego z innych jurysdykcji w marketingu suplementu w UE może być interpretowane jako wprowadzenie konsumenta w błąd i podlegać sankcjom UOKiK/GIS.

Marka odpowiada za walidację treści marketingowych z prawnikiem żywnościowym przed publikacją.

Bibliografia18 źródeł
  1. Chihara G et al. (1969). Inhibition of mouse Sarcoma 180 by polysaccharides from Lentinus edodes (Berk.) Sing. Nature 222(5194):687-688.
  2. Yin X et al. (2015). Meta-analiza 12 RCT (n=950) - lentinan w iniekcji + chemioterapia w niedrobnokomórkowym raku płuc. Indian J Cancer. PMID: 26548936.
  3. Dai X et al. (2015). RCT n=52 zdrowych dorosłych, 4 tyg., 5-10 g suszonego Shiitake/dzień. J Am Coll Nutr. PMID: 25866155.
  4. Xu H et al. (2016). Mechanizm aktywności przeciwnowotworowej β-glukanu z L. edodes - Dectin-1, CR3. Sci Rep.
  5. Eliza WL, Fai CK, Chung LP (2012). Meta-analiza 23 RCT z PSK w onkologii adiuwantowej. Recent Pat Inflamm Allergy Drug Discov. PMID: 22167330.
  6. Wenner CA et al. (2012). PSK wzmacnia działanie docetakselu w modelu zwierzęcym raka prostaty. Int J Oncol. PMID: 22179060.
  7. Standish LJ et al. (2008). Trametes versicolor w terapii uzupełniającej raka piersi - przegląd kliniczny. Integr Cancer Ther. PMID: 18815143.
  8. Pallav K et al. (2014). RCT n=24, 8 tyg., PSP 3600 mg/dzień vs amoxicillina, wpływ na mikrobiotę jelitową. Beth Israel Deaconess Medical Center Boston. Gut Microbes. PMID: 25006989.
  9. Saleh MH, Rashedi I, Keating A (2017). Mechanizm molekularny PSP i PSK - TLR2 jako receptor docelowy. Front Immunol. PMID: 28932226.
  10. Habtemariam S (2020). Polisacharydy Trametes versicolor (PSK/PSP) - cele molekularne i skuteczność w terapii nowotworów. Biomedicines. PMID: 32466253.
  11. Li X, Xu W, Chen J (2010). Polisacharyd z Polyporus umbellatus aktywuje dojrzewanie komórek dendrytycznych przez TLR4. Cell Immunol. PMID: 20673881.
  12. Zhang GW et al. (2015). Skuteczność polisacharydu Polyporus z BCG w inhibicji raka pęcherza. Carbohydr Polym. PMID: 25542103.
  13. Brown GD, Gordon S (2003). β-glukany grzybowe i odporność ssaków, Dectin-1. Nature. PMID: 12646903.
  14. Sułkowska-Ziaja K, Muszyńska B, Sałaciak K, Gawalska A (2016). Trametes versicolor (L.) Lloyd jako źródło związków biologicznie aktywnych o szerokim spektrum działania i zastosowania. Postępy Fitoterapii 17(4):274-281. Katedra Biotechnologii Roślin Leczniczych i Grzybów, Collegium Medicum UJ.
  15. Regulation (EC) No 1924/2006 of the European Parliament and of the Council of 20 December 2006 on nutrition and health claims made on foods.
  16. Regulation (EC) No 432/2012 establishing a list of permitted health claims made on foods.
  17. Regulation (EU) 2015/2283 on novel foods.
  18. European Commission. EU Register of nutrition and health claims made on foods. ec.europa.eu
← Wróć do listy artykułów